آسانسورها به عنوان اجزا اصلی و حیاتی ساختمانهای مدرن، نقشی انکارناپذیر در زندگی روزمره ما دارند، اما خرابیهای ناگهانی و توقفهای مکرر میتواند به یک مشکل تبدیل شود و شناخت دلایل خرابی آسانسور نه تنها به افزایش طول عمر این بالابر گرانقیمت کمک میکند، بلکه امنیت جان شما و عزیزانتان را نیز تضمین مینماید.
در این مقاله جامع، با نگاهی تخصصی و طبقهبندی شده به بررسی علت های خرابی آسانسور و راهکارهای عملی پیشگیری از خرابی آسانسور میپردازیم.
خرابیهای ناشی از نقص در سیستم الکتریکی و برد کنترل
سیستم الکتریکی، مغز متفکر و شبکه اصلی و مهم آسانسور است وکوچکترین اختلال در این بخش میتواند منجر به توقف کامل کابین شود.
نوسانات و افت ولتاژ برق
نوسان برق، دشمن اصلی یک قطعات الکترونیکی حساس است و این نوسانات میتوانند در یک لحظه برد کنترل اصلی را بسوزانند و هزینههای سنگینی به بار آورند.
روش جلوگیری: استفاده از استابلایزر یا محافظ برق صنعتی استاندارد برای آسانسور ضروری است و این دستگاه مانند یک سد دفاعی در برابر نوسانات ولتاژ عمل میکند.
خرابی برد کنترل اصلی آسانسور
برد کنترل، فرمانده کل عملیات کارکرد درست آسانسور است و گرد و غبار، رطوبت، نوسان برق و یا اتصالی در مسیرهای ورودی و خروجی میتواند عملکرد آن را مختل کند و علائمی مثل حرکت نکردن کابین یا باز و بسته نشدن درب را نشان دهد.
روش جلوگیری: سرویس دورهای منظم توسط تکنسین های مجرب و تمیز نگه داشتن محیط موتورخانه از گرد و غبار و رطوبت، عمر برد را به شدت افزایش میدهد.
اتصالی در سیمکشی و کابل کشی
سیمها و کابلهای متحرک آسانسور که به کابین متصل هستند، در اثر رفت و آمد مداوم دچار سایش و پارگی میشوند و یک سیم لخت شده میتواند باعث اتصال کوتاه و ایجاد اختلالات متناوب و دردسر آفرین شود.
روش جلوگیری: بازرسی فیزیکی ماهانه کابلهای متحرک (تراول کابل) و تعویض به موقع آنها قبل از بروز پارگی کامل.
سوختن فیوزها و قطع کنندههای مدار
فیوزها و کلیدهای مینیاتوری برای محافظت از مدارها طراحی شدهاند، اما سوختن مکرر آنها نشانهای از یک مشکل بزرگتر، مانند اتصال کوتاه یا بار اضافی است.
روش جلوگیری: هرگز فیوز یا آمپراژ کلیدهای محافظ را به صورت خودسرانه افزایش ندهید و حتماً علت اصلی سوختن آنها توسط سرویسکار متخصص بررسی شود.
خرابیهای مکانیکی و سایش قطعات متحرک
استحکاک و حرکت مداوم، سایش قطعات مکانیکی را افزایش میکند و عدم رسیدگی به این قطعات، به خرابیهای بزرگتر و پرهزینهتر ختم میشود.
فرسودگی و پارگی سیم بکسلها یا کابلهای فولادی
سیم بکسلها وظیفه تحمل وزن کابین و مسافران را دارند و زنگزدگی، سایش، کاهش قطر و پارگی رشتهها از نشانههای خطرناک فرسودگی هستند که میتوانند به فاجعه منجر شوند.
روش جلوگیری: بررسی تخصصی و منظم سیم بکسلها و تعویض کامل یک دست آنها و در صورت مشاهده هرگونه نشانه فرسودگی، بدون توجه به اینکه فقط یکی از آنها آسیب دیده باشد.
تمام شدن روغن و خشککاری ریلهای راهنما
ریلها، مسیر حرکت کابین هستند و اگر به خوبی روانکاری نشوند، اصطکاک شدیدی ایجاد میشود که علاوه بر صدای گوشخراش، به لنتها و کفشکهای راهنما آسیب میزند.
روش جلوگیری: بازدید و روغنکاری منظم ریلهای راهنما طبق برنامه زمانبندیشده توسط سرویسکار آسانسور
خرابی بلبرینگها و یاتاقانها
موتور، فلکهها و قرقرهها همگی بر روی بلبرینگها میچرخند و خرابی بلبرینگ با صدای سایش یا تقتق شروع میشود و در صورت بیتوجهی، باعث توقف کامل و آسیب به قطعات دیگر میشود.
روش جلوگیری: گوش دادن به صدای آسانسور. هرگونه صدای غیرعادی جدید را جدی بگیرید و فوراً به سرویسکار اطلاع دهید.
سایش بیش از حد لنتهای ترمز و کفشکها
سیستم ترمز ایمنی و ترمز موتور برای توقفهای نرم و اضطراری حیاتی هستند و سایش لنتها، قدرت ترمز را کاهش داده و توقفها را با ضربه همراه میکند.
روش جلوگیری: تنظیم و بررسی ضخامت لنتها و کفشکها در هر سرویس دورهای.
خرابیهای سیستم درب آسانسور
بیش از ۷۰ درصد خرابیهای آسانسور به سیستم درب مربوط میشود.
کثیفی و وجود اشیاء خارجی در شیار ریل درب
ریختن زباله، سنگ ریزه، یا گیر کردن اشیاء در شیار درب طبقات، سادهترین و در عین حال شایعترین علت باز و بسته نشدن درب است.
روش جلوگیری: نظافت مستمر راهروها و جلوگیری از ورود گرد و خاک ساختمانی به چاهک و ریل درب آسانسور
خرابی سنسور چشم الکترونیکی یا پرده نوری
این سنسورها وظیفه دارند از بسته شدن درب روی افراد یا اشیاء جلوگیری کنند و کثیفی، گرد و غبار و یا خرابی آنها باعث میشود درب به اشتباه تشخیص دهد که مانعی وجود دارد و بسته نشود.
روش جلوگیری: تمیز کردن ماهانه لنز سنسورها با یک دستمال نرم و خشک و بررسی عملکرد صحیح آنها.
خرابی موتور درب
موتور درب پس از سالها باز و بسته شدن زیاد ممکن است قدرت و کارایی خودش را از دست بدهد یا دچار سوختگی شود و اگر درب به کندی حرکت میکند یا برای بسته شدن نیاز به کمک دارد، موتور درب مقصر است.
روش جلوگیری: تنظیم فشار و سرعت درب و روانکاری مکانیزم آن در سرویسهای دورهای.
خرابی قفل درب طبقات
قفل درب یک سیستم ایمنی حیاتی است. خرابی آن باعث میشود مدار ایمنی کامل نشود و آسانسور به هیچ عنوان حرکت نکند، حتی اگر کابین سالم باشد.
روش جلوگیری: سرویس و تنظیم دقیق قفلهای تمام طبقات و اطمینان از عدم خمشدگی یا شکستگی قطعات درب آسانسور
خرابیهای ناشی از کاربری نادرست و عوامل انسانی
عمر یک آسانسور و کارایی آن با فرهنگ استفاده کاربران از آن رابطه مستقیم دارد.
حمل بار سنگین و اورلود کردن آسانسور
حمل مکرر بارهای سنگین مانند مصالح ساختمانی یا تجهیزات سنگین بدون در نظر گرفتن ظرفیت مجازآسانسور، فشار شدیدی به موتور، سیم بکسلها و سازه وارد میکند.
روش جلوگیری: نصب و کالیبراسیون صحیح سنسور اضافه بار و فرهنگسازی در ساختمان برای حمل نکردن بارهای سنگین با آسانسور مسافری.
فشار دادن مکرر و بیمورد دکمههای آسلنسور
ضربه زدن به دکمهها یا فشار دادن همزمان چند دکمه، هیچ سرعتی به آسانسور نمیدهد و فقط باعث خرابی زودهنگام میکروسوئیچهای داخل شستی میشود.
روش جلوگیری: نصب تابلوهای راهنمای استفاده صحیح داخل کابین.
نگه داشتن اجباری درب با دست یا اشیاء
نگه داشتن اجباری آسانسور بسیار خطرناک است و فشار آوردن به درب برای باز نگه داشتن آن، به موتور درب، ریلها و قفلها آسیب جدی وارد میکند و میتواند باعث از کار افتادن کامل آسانسور شود.
روش جلوگیری: استفاده از دکمه باز نگه داشتن درب و آموزش اکید به ساکنین برای عدم انجام این کار.
خرابیهای ناشی از عوامل محیطی و عدم نگهداری پیشگیرانه
بیتوجهی به محیط آسانسور و سهلانگاری در سرویسها، به مرور زمان فاجعه میآفریند وباعث مشکلات زیادی می شود
ورود گرد و غبار و نخ به قطعات
موی حیوانات خانگی و گرد و غبار در هوا جریان دارند و جذب قطعات الکترونیکی و سنسورها میشوند و اختلال ایجاد میکنند.
روش جلوگیری: نظافت منظم موتورخانه، چاه آسانسور و زیر کابین.
رطوبت و نفوذ آب به چاه آسانسور
نشت آب از لولهها یا رطوبت بالای محیط، باعث زنگزدگی قطعات فلزی، اتصالی در مدارهای الکترونیکی و خرابی بردها میشود.
روش جلوگیری: ضد آب کردن کف چاهک، نصب هواکش در موتورخانه و رفع فوری هرگونه نشتی لوله در اطراف چاه.
عدم سرویس و نگهداری منظم ماهانه
بزرگترین دلیل تمام خرابیها، سرویس آسانسوررا انجام ندادن است و بسیاری از مشکلات کوچک با یک بازدید ساده قابل شناسایی و رفع هستند، اما بیتوجهی، آنها را به تعمیرات اساسی و پرهزینه تبدیل میکند.
روش جلوگیری: عقد یک قرارداد نگهداری معتبر با یک شرکت سرویس و نگهداری آسانسور متعهد و حرفهای.
فرسودگی و کهنگی قطعات
هر قطعهای عمر مفیدی دارد. استفاده از آسانسور فراتر از عمر طراحیشده قطعات، احتمال خرابی ناگهانی را چندین برابر میکند.
روش جلوگیری: اجرای برنامه بازسازی و نوسازی آسانسور پس از ۱۵ تا ۲۰ سال، حتی اگر ظاهراً کار میکند.
سایر خرابیهای رایج و تخصصی
سیستم پاراشوت، آخرین راه نجات در صورت سقوط آزاد است. زنگزدگی یا عدم تنظیم آن میتواند باعث فعال شدن ناگهانی و قفل شدن کابین روی ریل شودو روش جلوگیری از آن تست سالیانه سیستم ایمنی پاراشوت توسط سرویسکار رسمی.
دهها میکروسوئیچ در مسیرهای مختلف (درب، چاه، موتورخانه) وجود دارد که وظیفه ارسال سیگنالهای ایمنی را دارند و خرابی یا جابجایی هرکدام، آسانسور را از کار میاندازد و روش جلوگیری از آن بازرسی و تعویض پیشگیرانه میکروسوئیچها در بازههای زمانی مشخص.
در موتورهای گیربکسدار، فلکه هرزگرد به کشش سیم بکسل کمک میکند. وخرابی بلبرینگ آن یا تنظیم نبودنش باعث لیز خوردن سیم بکسل میشود و روش جلوگیری از آن بررسی کشش سیم بکسل و سلامت فلکهها در هر سرویس.
کفشکها، کابین را در مسیر ریل هدایت میکنند و سایش آنها باعث لرزش کابین و حرکت ناهموار میشود و روش جلوگیر از آن بررسی و تعویض به موقع کفشکها قبل از آنکه کاملاً از بین بروند و به ریل آسیب بزنند.
کلام آخر
پیشگیری از خرابی آسانسور یک سرمایهگذاری هوشمندانه در جهت حفظ امنیت، کاهش هزینههای ناگهانی و افزایش طول عمر این عضو حیاتی ساختمان است و سرویس منظم ماهانه، فرهنگ استفاده صحیح و توجه به صداها و حرکات غیرعادی، سه رکن اصلی یک آسانسور ایمن و بیدردسر هستند،با سرویس و نگهداری به موقع آسانسور می توان از خرابیها و نقصهای فنی در آسانسور که جلوگیری کرد،شرکت ایمن آستیاک یکی از شرکت های مطرح در زمینه سرویس و نگهداری آسانسور در پردیس و تهران است که با سالها تجربه در این حیطه آماده ارائه هرگونه خدمات آسانسور به شما عزیزان می باشد،برای کسب اطلاعات بیشتر و دریافت مشاوره رایگان و هزینه سرویس آسانسور در پردیس با کارشناسان ایمن آستیاک در تماس باشید